Khám Phá

Sự kiện tuyệt chủng kỷ Ordovic: lần đầu tiên sự sống Trái Đất biết tới mùi cay đắng

Rate this post

Không lâu trước khi Trái đất chứng kiến ​​sự thịnh vượng chưa từng có của sinh vật sống, cái chết gõ cửa.

Có những sự kiện tuyệt chủng xảy ra như một vụ giết người để lại nhiều manh mối, chẳng hạn như thiên thạch rơi xuống và tạo ra một miệng núi lửa khổng lồ rộng và sâu tới cả cây số. Nhưng sự kiện tuyệt chủng diễn ra vào cuối kỷ Ordovic, sự kiện lâu đời nhất được biết đến và thiệt hại về nhân mạng cao thứ hai trong lịch sử, không phải là một “vụ án” dễ dàng.

Bằng chứng cho thấy tác động của kỷ băng hà cổ đại đã xóa sổ nhiều sinh vật, nhưng manh mối rất ít ỏi đến mức cho đến nay, các chuyên gia chỉ có thể suy đoán tại sao 85% sinh vật biển bị chìm. vào hư vô.

Sự sống lần đầu tiên gặp phải sự tuyệt chủng cách đây 444 triệu năm, khi loài Ordovic sắp kết thúc *. Các dạng sống đơn giản, chủ yếu thuộc vùng vi khuẩn và vùng cổ (trong hệ thống phân loại sinh học ba miền), đã phát triển mạnh trong 3 tỷ năm. Các dạng sống phức tạp chỉ mới bắt đầu hình thành.

Sự kiện tuyệt chủng của loài Ordovic: lần đầu tiên sự sống trên Trái đất biết đến mùi đắng - Ảnh 1.

Hình ảnh minh họa về đáy biển Ordovic từng như thế nào.

Theo trình tự niên đại địa chất, kỷ Ordovic nối tiếp kỷ Cambri – thời kỳ nổi tiếng với sự bùng nổ sự sống, sự kiện gần như bao phủ Trái đất với hàng loạt tổ tiên của sinh học hiện đại. biết. Các nhóm động vật có xương sống, động vật thân mềm, động vật chân đốt và nhiều dạng sống khác phát triển thịnh vượng trong Ordovic, cho đến khi sự sống phải chịu đòn đau từ một nguyên tố bí ẩn.

Ordovic là khoảng thời gian rất thú vị, vì nó đã chứng kiến ​​một trong những sự kiện đa dạng sinh học lớn nhất và di chuyển nhanh nhất trong lịch sử… và cũng chứng kiến ​​một trong những sự kiện tuyệt chủng tồi tệ nhất.“, Seth Finnegan, một nhà cổ sinh vật học tại Đại học California, cho biết.”Cả hai sự kiện đều có mối liên hệ chặt chẽ với những thay đổi của môi trường“.

Băng, lửa và biến dạng

Trong thời kỳ Ordovic, phần lớn đất đai của Trái đất hợp nhất để tạo thành một siêu lục địa gọi là Gondwana, trôi dạt về phía Nam cực của Trái đất tương tự như Nam Cực ngày nay. Bắc Đại Dương được rải rác với nhiều lục địa nhỏ, bao gồm Laurentia – bao gồm phần lớn Bắc Mỹ ngày nay và Baltica – bao gồm khu vực Baltic và một phần của nước Nga đương đại. Các hòn đảo nhiệt đới nhỏ nằm rải rác ở Xích đạo.

Vào thời điểm này, có lẽ thực vật và động vật đã bắt đầu khám phá các khu vực ven biển, mặc dù chưa tiến sâu vào đất liền như con cháu của chúng hàng triệu năm sau. Phần lớn hoạt động của sinh vật này diễn ra dưới nước, nơi các loài cá ba gai, san hô và các sinh vật biển cổ đại khác phát triển thịnh vượng hơn bao giờ hết.

Sự kiện tuyệt chủng của loài Ordovic: lần đầu tiên sự sống trên Trái đất biết đến mùi đắng - Ảnh 2.

Hình ảnh minh họa về đáy biển cách đây hơn 444 triệu năm.

Định mệnh can thiệp khi các sinh vật sống trên Trái đất vui mừng với thiên đỉnh của họ. Theo quan điểm được nhiều người chấp nhận, có hai yếu tố chính gây ra sự kiện tuyệt chủng toàn cầu. Đầu tiên, một kỷ băng hà khốc liệt đã nuốt chửng lục địa Gondwana, nhiệt độ Trái đất giảm mạnh khiến vùng nhiệt đới chìm trong giá lạnh. Mực nước biển thấp đã xóa sổ các đầm lầy và vùng nước nông vẫn nuôi sống các đại dương.

Yếu tố thứ hai xuất hiện khi băng tan, hành tinh nóng lên và nước biển lại nổi lên. Những động vật mới làm quen với môi trường lạnh giá khắc nghiệt chưa thể thích nghi ngay với tốc độ thay đổi nhanh chóng.

Không rõ điều gì đã khiến kỷ băng hà xuất hiện. Một số nghiên cứu cho rằng đá silicat bị xói mòn đã hấp thụ một lượng lớn khí cacbonic có trong khí quyển và làm nguội Trái đất. Những người khác nói rằng vụ nổ nhà máy cũng đã lấy đi một lượng lớn khí nhà kính từ bầu khí quyển, đồng thời đẩy nhanh tốc độ xói mòn đá silicat, khiến nhiệt độ toàn cầu giảm sâu.

Cũng có giả thuyết cho rằng nguyên nhân của kỷ băng hà đến từ ngoài trái đất. Vụ nổ tia gamma có thể đốt cháy nitơ và oxy, tạo thành một lớp sương mù ngăn ánh sáng mặt trời, khiến nhiệt độ Trái đất giảm xuống mức gây ra kỷ băng hà.

Sự kiện tuyệt chủng của loài Ordovic: lần đầu tiên sự sống trên Trái đất biết đến mùi đắng - Ảnh 3.

Một vụ nổ tia gamma được chụp bởi kính thiên văn Hubble.

Nhưng có vẻ như ngày càng nhiều nhà khoa học nói rằng “sự tự nguội của Trái đất không phải là nguyên nhân duy nhất gây ra những sự kiện tuyệt chủng này”. Một trong số đó là Thijs Vandenbroucke, người mà ông và các đồng nghiệp đã công bố vào năm 2015 cho rằng những thay đổi trong hóa học của đại dương đã gây ra cái chết hàng loạt của sinh vật. Các mẫu vật phù du hóa thạch, có niên đại từ sự kiện tuyệt chủng Ordovic, sở hữu cơ thể biến dạng kỳ lạ. Nhóm nghiên cứu tin rằng các kim loại như sắt và chì rò rỉ từ các tĩnh mạch núi lửa dưới đáy biển đã góp phần gây ra cái chết hàng loạt của sinh vật.

Trong những năm gần đây, một số bằng chứng mới đã xuất hiện cho thấy hoạt động của núi lửa đã gây ra sự kiện tuyệt chủng. Trong hầu hết các vụ thảm sát sự sống trong lịch sử Trái đất, núi lửa luôn là nghi phạm hàng đầu khi nó tạo ra bầu không khí quá nóng để sự sống có thể thoải mái tồn tại. Việc các nhà khoa học phát hiện ra các bể chứa thủy ngân có từ thời kỳ Ordovic tiếp tục làm tăng thêm bằng chứng cho thấy nguyên nhân của núi lửa. Viết lại câu chuyện về sự kiện tuyệt chủng của người Ordovic sẽ làm cho “thời gian cuối của người Ordovic trở nên ít đặc biệt hơn”. Tuy nhiên, nhà nghiên cứu Finnegan không bị thuyết phục.

Sự kiện tuyệt chủng của loài Ordovic: lần đầu tiên sự sống trên Trái đất biết đến mùi đắng - Ảnh 4.

Một “trường hợp” hợp lý

Trong khi các nhà khoa học không chắc chắn điều gì đã gây ra cái chết hàng loạt của các sinh vật, họ hiểu những ảnh hưởng của sự kiện này đối với sự phát triển của sự sống. Nhiều sự kiện tuyệt chủng khiến con đường tiến hóa bước sang trang mới trong lịch sử, sinh ra một quần thể sinh vật mới từ đống tro tàn của tổ tiên chúng; họ làm chủ một thế giới mới, một môi trường mới mà những người đi trước của họ có thể không thích ứng được. Tuy nhiên, điều đó đã không xảy ra sau sự kiện tuyệt chủng của loài Ordovic.

Hệ động vật sau này có kiểu sinh thái tương tự như kiểu động vật đã tuyệt chủngPeter Sheehan, một nhà bản thể học cổ đại tại Đại học Wisconsin, Mỹ, cho biết. “Có những sự kiện tuyệt chủng khác loại bỏ một số lượng tương tự hoặc thậm chí nhỏ hơn các loài có ảnh hưởng sinh thái lâu dài.Mức độ giống nhau giữa hai thế hệ sinh vật, trước và sau sự kiện tuyệt chủng, phụ thuộc vào quy mô của sự kiện.

Lấy ví dụ một sự kiện diễn ra trong kỷ Ordovic. Nó đã tiêu diệt 85% số loài, nhưng trong đó chỉ có 60% chi và 25% họ động vật bị tiêu diệt. Nhiều cá thể thuộc nhiều họ động vật sống sót, vì vậy cuộc sống vẫn tiếp tục như thể chưa từng chứng kiến ​​sự kiện tàn khốc. Ngược lại, sự kiện tuyệt chủng Creta – Cổ Can đã khiến loài khủng long thống trị Trái đất bị diệt vong. Vai trò của các loài động vật sống sót đã thay đổi, lá cờ thuộc về các loài động vật có vú đang vẫy vùng.

Xem thêm:  Nghiên cứu Lancet: Nữ thanh niên Việt Nam đang có tốc độ tăng chiều cao "lành mạnh" bậc nhất thế giới

Chính vì vậy mà sự kiện tuyệt chủng Ordovic không để lại hậu quả khó lường, thậm chí nó còn tiêu diệt số lượng sinh vật chỉ thua kém sự kiện tuyệt chủng kỷ Permi (với thiệt hại về nhân mạng lớn nhất trong lịch sử). Nó chứng kiến ​​một số lượng lớn các cá thể bị chết, nhưng quần thể không bị ảnh hưởng quá nặng.

Sự kiện tuyệt chủng của loài Ordovic: lần đầu tiên sự sống trên Trái đất biết đến mùi đắng - Ảnh 5.

Hóa thạch Trilobite tại Bảo tàng Khoa học và Tự nhiên ở Tokyo.

Nhìn chung, sự kiện tuyệt chủng đầu tiên * trong lịch sử Trái đất vẫn còn khá… lành tính, nó không tập trung vào một nhóm sinh vật nhất định. Theo Finnegan, khả năng gây chết người của hầu hết các sự kiện tuyệt chủng sẽ phụ thuộc vào sinh vật “là gì và nó kiếm sống như thế nào”.

Ví dụ, trong sự kiện tuyệt chủng kỷ Permi, độ axit cao trong nước biển đã ăn mòn lớp vỏ canxi của nhiều sinh vật sống, nhưng không ảnh hưởng đến các loài động vật không có vỏ cứng trên cơ thể. “Trong sự cố Ordovic, tôi cảm thấy nơi sinh vật quan trọng hơn hai yếu tố đã đề cập ở trên,” Finnegan tiếp tục.

Trong thời kỳ Ordovic, các nhóm động vật bậc cao sống rải rác trên khắp Trái đất. Sự kiện tuyệt chủng xảy ra ở khu vực này không ảnh hưởng đến các cá thể cùng dòng họ ở các khu vực khác. Trên thực tế, các hóa thạch trước và sau sự kiện tuyệt chủng giống nhau đến mức người nghiên cứu thiếu kinh nghiệm sẽ nhầm lẫn chúng ngay lập tức.

* Nhiều khả năng sự kiện tuyệt chủng của loài Ordovic không phải là sự kiện đầu tiên, ít nhất là khi tính đến số lượng cá thể bị giết. Hàng triệu năm trước khi sự sống phức tạp xuất hiện, các quần thể sinh vật đơn bào có thể đã trải qua một số sự kiện khắc nghiệt nhất, bao gồm cả thời kỳ được gọi là Trái đất tuyết, có thể đã bao phủ hoàn toàn sự sống. cầu dưới một lớp băng dày.

Làm thế nào mà sự sống trên Trái đất vượt qua thời kỳ Trái đất tuyết, khi bề mặt Trái đất bị bao phủ bởi băng tuyết? - Ảnh 1.

Hình minh họa cho giai đoạn Trái đất tuyết.

Theo ScienceMag


Vừa rồi, bạn vừa mới đọc xong bài viết về
Sự kiện tuyệt chủng kỷ Ordovic: lần đầu tiên sự sống Trái Đất biết tới mùi cay đắng

tại Tips Tech.
Hy vọng rằng những kiến thức trong bài viết
Sự kiện tuyệt chủng kỷ Ordovic: lần đầu tiên sự sống Trái Đất biết tới mùi cay đắng

sẽ làm cho bạn để tâm hơn tới vấn đề
Sự kiện tuyệt chủng kỷ Ordovic: lần đầu tiên sự sống Trái Đất biết tới mùi cay đắng

hiện nay.
Hãy cũng với Tip Techs khám phá thêm nhiều bài viết về
Sự kiện tuyệt chủng kỷ Ordovic: lần đầu tiên sự sống Trái Đất biết tới mùi cay đắng

nhé.

Bài viết
Sự kiện tuyệt chủng kỷ Ordovic: lần đầu tiên sự sống Trái Đất biết tới mùi cay đắng

đăng bởi vào ngày 2022-05-27 08:55:36. Cảm ơn bạn đã bỏ thời gian đọc bài tại Tips Tech

Nguồn: genk.vn

Xem thêm về
Sự kiện tuyệt chủng kỷ Ordovic: lần đầu tiên sự sống Trái Đất biết tới mùi cay đắng

#Sự #kiện #tuyệt #chủng #kỷ #Ordovic #lần #đầu #tiên #sự #sống #Trái #Đất #biết #tới #mùi #cay #đắng
Chẳng lâu sau khi Trái Đất chứng kiến cảnh sinh vật sống thịnh vượng chưa từng có, cái chết tới gõ cửa.

#Sự #kiện #tuyệt #chủng #kỷ #Ordovic #lần #đầu #tiên #sự #sống #Trái #Đất #biết #tới #mùi #cay #đắng

Có những sự kiện tuyệt chủng xảy ra không khác gì một vụ án mạng để lại nhiều manh mối, có thể kể đến việc thiên thạch rơi và tạo ra một hố khổng lồ rộng và sâu tới cả kilomet. Nhưng sự kiện tuyệt chủng diễn ra cuối kỷ Ordovic, sự kiện lâu đời nhất từng được biết tới và gây ra thiệt hại về sự sống cao thứ hai trong lịch sử, không phải một “vụ án” dễ lý giải.Nhiều bằng chứng cho thấy tác động của một kỷ băng hà cổ đại triệt tiêu nhiều sinh vật sống, nhưng manh mối ít ỏi tới mức cho đến giờ, các chuyên gia vẫn chỉ có thể đưa phỏng đoán lý do 85% sinh vật biển chìm vào hư vô.Sự sống lần đầu tiên đương đầu với sự kiện diệt vong vào 444 triệu năm trước, khi kỷ Ordovic đã gần kết thúc*. Những dạng sống đơn giản, chủ yếu thuộc hai vực vi khuẩn và cổ khuẩn (trong hệ thống phân loại sinh học ba vực), đã thịnh vượng suốt 3 tỷ năm. Những dạng sống phức tạp mới chỉ manh nha thành hình.Ảnh minh họa đáy biển kỷ Ordovic đã từng sinh động ra sao.Theo trình tự các niên đại địa chất, kỷ Ordovic tiếp nối kỷ Cambri – giai đoạn nổi tiếng với sự kiện bùng nổ sự sống, sự kiện gần như phủ kín Trái Đất với một loạt tổ tiên của các ngành sinh vật hiện đại ta đang biết. Các nhóm động vật có xương sống, động vật thân mềm, động vật chân đốt và nhiều dạng sinh vật sống khác sinh sôi thịnh vượng tại kỷ Ordovic, cho tới khi sự sống chịu một đòn đau từ một yếu tố bí ẩn.“Kỷ Ordovic là khoảng thời gian rất thú vị, bởi lẽ nó chiêm ngưỡng một trong những sự kiện đa dạng sinh học lớn nhất và diễn ra nhanh nhất lịch sử … đồng thời chứng kiến một trong những sự kiện tuyệt chủng tồi tệ nhất”, Seth Finnegan, một nhà cổ sinh vật học công tác tại Đại học California, nhận định. “Cả hai sự kiện đều có liên kết chặt chẽ với những thay đổi trong môi trường”.Băng, lửa và biến dạngTại kỷ Ordovic, phần lớn diện tích đất liền trên Trái Đất hợp lại thành một siêu lục địa có tên Gondwana, trôi dạt về cực Nam của Địa Cầu tương tự Nam Cực ngày nay. Vùng đại dương phía Bắc được tô điểm bởi nhiều lục địa nhỏ, có thể kể tới Laurentia – bao gồm phần lớn Bắc Mỹ hiện tại và Baltica – bao gồm khu vực Baltic và một phần nước Nga đương đại. Những hòn đảo nhiệt đới nhỏ lấm tấm khu vực Xích Đạo.Lúc này, có lẽ thực vật và động vật bắt đầu khám phá những vùng bờ biển, tuy chưa thể đi xa vào đất liền giống như hậu duệ của chúng ở những triệu năm về sau. Đa số hoạt động của sinh vật diễn ra dưới nước, nơi bọ ba thùy, san hô và những sinh vật biển cổ đại khác thịnh vượng chưa từng có.Hình minh họa đáy biển hơn 444 triệu năm về trước.Định mệnh can thiệp khi sinh vật sống trên Trái Đất hoan lạc trong điểm cực thịnh. Theo quan niệm được chấp nhận rộng rãi, có hai yếu tố chính đã gây ra sự kiện tuyệt chủng quy mô toàn cầu. Đầu tiên, một kỷ băng hà khốc liệt nuốt chửng đại lục địa Gondwana, nhiệt độ Trái Đất tụt sâu khiến các vùng nhiệt đới chìm trong giá lạnh. Mực nước biển xuống thấp xóa sổ đầm lầy và những vùng nước nông vốn vẫn nuôi sống đại dương. Yếu tố thứ hai bắt đầu khi băng tan, hành tinh nóng lên trông thấy và biển lại một nữa dâng nước. Những loài động vật mới làm quen được với môi trường lạnh giá khắc nghiệt đã không thể lập tức thích nghi với tốc độ biến đổi nhanh chóng.Không rõ lý do nào đã khiến kỷ băng hà xuất hiện. Một số nghiên cứu cho rằng đá silicate xói mòn đã hấp thụ một lượng lớn carbon dioxide có trong khí quyển và làm Trái Đất nguội đi. Một số khác nhận định việc thực vật bùng nổ cũng đã lấy của bầu khí quyển một lượng lớn khí nhà kính, đồng thời còn gia tăng tốc độ xói mòn đá silicate, khiến nhiệt độ toàn cầu giảm sâu. Còn có một giả thuyết cho rằng tác nhân gây ra kỷ băng hà tới từ ngoài Trái Đất. Những vụ bùng nổ tia gamma có thể kích ứng nitro và oxy, tạo thành một lớp sương mù chắn ánh sáng Mặt Trời, khiến nhiệt độ Trái Đất xuống thấp tới mức gây ra kỷ băng hà.Một vụ bùng nổ tia gamma được kính thiên văn Hubble chụp lại.Nhưng xuất hiện ngày một nhiều các nhà khoa học cho rằng việc “Trái Đất tự nguội đi không phải nguyên do duy nhất gây nên những sự kiện tuyệt chủng này”. Một trong số đó là Thijs Vandenbroucke, anh và cộng sự đã xuất bản một báo cáo hồi năm 2015 cho rằng những thay đổi trong tính chất hóa học của đại dương đã khiến sinh vật chết hàng loạt. Những mẫu phù du hóa thạch, có niên đại từ sự kiện tuyệt chủng kỷ Ordovic, sở hữu cơ thể bị biến dạng một cách kỳ lạ. Nhóm nghiên cứu cho rằng kim loại như sắt và chì rò rỉ từ các mạch núi lửa trong lòng biển đã góp phần khiến sinh vật chết hàng loạt.Những năm gần đây, một số bằng chứng mới cho thấy hoạt động núi lửa đã gây ra sự kiện tuyệt chủng. Trong hầu hết những vụ việc tàn sát sự sống trong lịch sử Trái Đất, núi lửa luôn là nghi phạm chính khi nó tạo ra một bầu không khí quá nóng để sự sống thoải mái tồn tại. Việc các nhà khoa học phát hiện ra những vựa thủy ngân có niên đại từ kỷ Ordovic tiếp tục chất thêm bằng chứng cho thấy núi lửa là thủ phạm. Việc viết lại câu chuyện về sự kiện tuyệt chủng kỷ Ordovic sẽ khiến “thời điểm cuối kỷ Ordovic ít đặc biệt hơn”. Tuy vậy, nhà nghiên cứu Finnegan chưa bị thuyết phục.Một “vụ án” hợp tình hợp lýDù các nhà khoa học chưa rõ lý do khiến sinh vật chết hàng loạt, họ hiểu những ảnh hưởng của sự kiện này tới tiến trình phát triển của sự sống. Nhiều sự kiện tuyệt chủng khiến chặng đường tiến hóa rẽ sang trang sử mới, sinh ra một quần thể sinh vật mới từ đống tro tàn của tiền bối; chúng làm chủ một thế giới mới, một môi trường mới mà có thể những sinh vật đi trước không thể thích nghi được. Tuy nhiên, điều đó đã không xảy ra sau sự kiện tuyệt chủng của kỷ Ordovic.“Quần động vật tới sau có mẫu hình sinh thái tương đồng với quần động vật đã tuyệt chủng”, Peter Sheehan, một nhà bản thể học cổ đại công tác tại Đại học Wisconsin nhận định. “Có những sự kiện tuyệt chủng khác triệt tiêu một lượng tương tự, thậm chí nhỏ hơn các loài mà lại gây ra ảnh hưởng lâu dài về sinh thái”. Mức tương đồng giữa hai thế hệ sinh vật, trước và sau sự kiện tuyệt chủng, phụ thuộc vào quy mô sự kiện.Ví dụ với sự kiện diễn ra tại kỷ Ordovic. Nó triệt tiêu 85% số lượng loài, nhưng trong đó chỉ 60% các chi và 25% các họ động vật bị tiêu diệt. Nhiều cá thể của rất nhiều họ động vật sống sót, vì thế sự sống tiếp tục như chưa từng chứng kiến sự kiện tàn khốc. Ngược lại, sự kiện tuyệt chủng Phấn Trắng – Cổ Cận đã khiến những bộ khủng long thống trị Trái Đất diệt vong. Vai vế các loài động vật sống sót thay đổi, cờ đến tay động vật có vú phất.Đó là lý do khiến sự kiện tuyệt chủng của kỷ Ordovic không để lại những hậu quả khó lường, dù tiêu diệt lượng sinh vật chỉ kém sự kiện tuyệt chủng Permi (với thiệt hại về sự sống lớn nhất lịch sử). Nó chứng kiến số lượng khổng lồ các cá thể diệt vong, nhưng quần thể sinh vật không bị tác động quá nặng nề.Hóa thạch bọ ba thùy ở Bảo tàng Tự nhiên và Khoa học đặt tại Tokyo.Nhìn chung, sự kiện tuyệt chủng đầu tiên* trong lịch sử Trái Đất vẫn khá … hiền hòa, nó không tập trung vào một nhóm sinh vật nhất định. Theo như nhà nghiên cứu Finnegan nhận định, thì mức độ chết chóc của đa số sự kiện tuyệt chủng sẽ phụ thuộc vào việc sinh vật “là dạng gì và kiếm sống như thế nào”. Ví dụ, trong sự kiện tuyệt chủng kỷ Permi, nồng độ axit cao trong nước biển đã ăn mòn lớp vỏ canxi của vô vàn sinh vật sống, tuy nhiên lại không ảnh hưởng tới những con vật không mang vỏ cứng trên thân. “Trong sự kiện Ordovic, tôi cảm thấy rằng việc sinh vật ở đâu lại quan trọng hơn hai yếu tố nêu trên”, Finnegan tiếp lời.Trong kỷ Ordovic, nhóm động vật bậc cao sống rải rác khắp Địa Cầu. Thảm họa tuyệt chủng xảy ra ở khu vực này không ảnh hưởng tới những cá thể cùng dòng dõi ở khu vực khác. Thực tế, hóa thạch của trước và sau sự kiện tuyệt chủng giống nhau đến mức nhà nghiên cứu không có kinh nghiệm sẽ lập tức nhầm lẫn.* Nhiều khả năng sự kiện tuyệt chủng kỷ Ordovic không phải sự kiện đầu tiên, ít nhất là khi tính tới lượng cá thể bị tiêu diệt. Hàng triệu năm trước khi sự sống phức tạp xuất hiện, quần thể sinh vật đơn bào có lẽ đã phải trải qua những sự kiện khắc nghiệt bậc nhất, bao gồm một giai đoạn có tên Địa Cầu Tuyết, có thể đã bọc sự sống toàn cầu dưới một lớp băng dày. Hình minh họa cho giai đoạn Địa Cầu Tuyết. Theo ScienceMagNhững hiện tượng cực đoan đang diễn ra trên Trái Đất giống những gì xảy ra trong sự kiện tuyệt chủng tồi tệ nhất lịch sử Hành tinh Xanh

Xem thêm:  Tập 2 What If...? khiến MCU phải đối diện với thảm họa khủng khiếp hơn cả cú búng tay của Thanos

#Sự #kiện #tuyệt #chủng #kỷ #Ordovic #lần #đầu #tiên #sự #sống #Trái #Đất #biết #tới #mùi #cay #đắng
Chẳng lâu sau khi Trái Đất chứng kiến cảnh sinh vật sống thịnh vượng chưa từng có, cái chết tới gõ cửa.

#Sự #kiện #tuyệt #chủng #kỷ #Ordovic #lần #đầu #tiên #sự #sống #Trái #Đất #biết #tới #mùi #cay #đắng

Có những sự kiện tuyệt chủng xảy ra không khác gì một vụ án mạng để lại nhiều manh mối, có thể kể đến việc thiên thạch rơi và tạo ra một hố khổng lồ rộng và sâu tới cả kilomet. Nhưng sự kiện tuyệt chủng diễn ra cuối kỷ Ordovic, sự kiện lâu đời nhất từng được biết tới và gây ra thiệt hại về sự sống cao thứ hai trong lịch sử, không phải một “vụ án” dễ lý giải.Nhiều bằng chứng cho thấy tác động của một kỷ băng hà cổ đại triệt tiêu nhiều sinh vật sống, nhưng manh mối ít ỏi tới mức cho đến giờ, các chuyên gia vẫn chỉ có thể đưa phỏng đoán lý do 85% sinh vật biển chìm vào hư vô.Sự sống lần đầu tiên đương đầu với sự kiện diệt vong vào 444 triệu năm trước, khi kỷ Ordovic đã gần kết thúc*. Những dạng sống đơn giản, chủ yếu thuộc hai vực vi khuẩn và cổ khuẩn (trong hệ thống phân loại sinh học ba vực), đã thịnh vượng suốt 3 tỷ năm. Những dạng sống phức tạp mới chỉ manh nha thành hình.Ảnh minh họa đáy biển kỷ Ordovic đã từng sinh động ra sao.Theo trình tự các niên đại địa chất, kỷ Ordovic tiếp nối kỷ Cambri – giai đoạn nổi tiếng với sự kiện bùng nổ sự sống, sự kiện gần như phủ kín Trái Đất với một loạt tổ tiên của các ngành sinh vật hiện đại ta đang biết. Các nhóm động vật có xương sống, động vật thân mềm, động vật chân đốt và nhiều dạng sinh vật sống khác sinh sôi thịnh vượng tại kỷ Ordovic, cho tới khi sự sống chịu một đòn đau từ một yếu tố bí ẩn.“Kỷ Ordovic là khoảng thời gian rất thú vị, bởi lẽ nó chiêm ngưỡng một trong những sự kiện đa dạng sinh học lớn nhất và diễn ra nhanh nhất lịch sử … đồng thời chứng kiến một trong những sự kiện tuyệt chủng tồi tệ nhất”, Seth Finnegan, một nhà cổ sinh vật học công tác tại Đại học California, nhận định. “Cả hai sự kiện đều có liên kết chặt chẽ với những thay đổi trong môi trường”.Băng, lửa và biến dạngTại kỷ Ordovic, phần lớn diện tích đất liền trên Trái Đất hợp lại thành một siêu lục địa có tên Gondwana, trôi dạt về cực Nam của Địa Cầu tương tự Nam Cực ngày nay. Vùng đại dương phía Bắc được tô điểm bởi nhiều lục địa nhỏ, có thể kể tới Laurentia – bao gồm phần lớn Bắc Mỹ hiện tại và Baltica – bao gồm khu vực Baltic và một phần nước Nga đương đại. Những hòn đảo nhiệt đới nhỏ lấm tấm khu vực Xích Đạo.Lúc này, có lẽ thực vật và động vật bắt đầu khám phá những vùng bờ biển, tuy chưa thể đi xa vào đất liền giống như hậu duệ của chúng ở những triệu năm về sau. Đa số hoạt động của sinh vật diễn ra dưới nước, nơi bọ ba thùy, san hô và những sinh vật biển cổ đại khác thịnh vượng chưa từng có.Hình minh họa đáy biển hơn 444 triệu năm về trước.Định mệnh can thiệp khi sinh vật sống trên Trái Đất hoan lạc trong điểm cực thịnh. Theo quan niệm được chấp nhận rộng rãi, có hai yếu tố chính đã gây ra sự kiện tuyệt chủng quy mô toàn cầu. Đầu tiên, một kỷ băng hà khốc liệt nuốt chửng đại lục địa Gondwana, nhiệt độ Trái Đất tụt sâu khiến các vùng nhiệt đới chìm trong giá lạnh. Mực nước biển xuống thấp xóa sổ đầm lầy và những vùng nước nông vốn vẫn nuôi sống đại dương. Yếu tố thứ hai bắt đầu khi băng tan, hành tinh nóng lên trông thấy và biển lại một nữa dâng nước. Những loài động vật mới làm quen được với môi trường lạnh giá khắc nghiệt đã không thể lập tức thích nghi với tốc độ biến đổi nhanh chóng.Không rõ lý do nào đã khiến kỷ băng hà xuất hiện. Một số nghiên cứu cho rằng đá silicate xói mòn đã hấp thụ một lượng lớn carbon dioxide có trong khí quyển và làm Trái Đất nguội đi. Một số khác nhận định việc thực vật bùng nổ cũng đã lấy của bầu khí quyển một lượng lớn khí nhà kính, đồng thời còn gia tăng tốc độ xói mòn đá silicate, khiến nhiệt độ toàn cầu giảm sâu. Còn có một giả thuyết cho rằng tác nhân gây ra kỷ băng hà tới từ ngoài Trái Đất. Những vụ bùng nổ tia gamma có thể kích ứng nitro và oxy, tạo thành một lớp sương mù chắn ánh sáng Mặt Trời, khiến nhiệt độ Trái Đất xuống thấp tới mức gây ra kỷ băng hà.Một vụ bùng nổ tia gamma được kính thiên văn Hubble chụp lại.Nhưng xuất hiện ngày một nhiều các nhà khoa học cho rằng việc “Trái Đất tự nguội đi không phải nguyên do duy nhất gây nên những sự kiện tuyệt chủng này”. Một trong số đó là Thijs Vandenbroucke, anh và cộng sự đã xuất bản một báo cáo hồi năm 2015 cho rằng những thay đổi trong tính chất hóa học của đại dương đã khiến sinh vật chết hàng loạt. Những mẫu phù du hóa thạch, có niên đại từ sự kiện tuyệt chủng kỷ Ordovic, sở hữu cơ thể bị biến dạng một cách kỳ lạ. Nhóm nghiên cứu cho rằng kim loại như sắt và chì rò rỉ từ các mạch núi lửa trong lòng biển đã góp phần khiến sinh vật chết hàng loạt.Những năm gần đây, một số bằng chứng mới cho thấy hoạt động núi lửa đã gây ra sự kiện tuyệt chủng. Trong hầu hết những vụ việc tàn sát sự sống trong lịch sử Trái Đất, núi lửa luôn là nghi phạm chính khi nó tạo ra một bầu không khí quá nóng để sự sống thoải mái tồn tại. Việc các nhà khoa học phát hiện ra những vựa thủy ngân có niên đại từ kỷ Ordovic tiếp tục chất thêm bằng chứng cho thấy núi lửa là thủ phạm. Việc viết lại câu chuyện về sự kiện tuyệt chủng kỷ Ordovic sẽ khiến “thời điểm cuối kỷ Ordovic ít đặc biệt hơn”. Tuy vậy, nhà nghiên cứu Finnegan chưa bị thuyết phục.Một “vụ án” hợp tình hợp lýDù các nhà khoa học chưa rõ lý do khiến sinh vật chết hàng loạt, họ hiểu những ảnh hưởng của sự kiện này tới tiến trình phát triển của sự sống. Nhiều sự kiện tuyệt chủng khiến chặng đường tiến hóa rẽ sang trang sử mới, sinh ra một quần thể sinh vật mới từ đống tro tàn của tiền bối; chúng làm chủ một thế giới mới, một môi trường mới mà có thể những sinh vật đi trước không thể thích nghi được. Tuy nhiên, điều đó đã không xảy ra sau sự kiện tuyệt chủng của kỷ Ordovic.“Quần động vật tới sau có mẫu hình sinh thái tương đồng với quần động vật đã tuyệt chủng”, Peter Sheehan, một nhà bản thể học cổ đại công tác tại Đại học Wisconsin nhận định. “Có những sự kiện tuyệt chủng khác triệt tiêu một lượng tương tự, thậm chí nhỏ hơn các loài mà lại gây ra ảnh hưởng lâu dài về sinh thái”. Mức tương đồng giữa hai thế hệ sinh vật, trước và sau sự kiện tuyệt chủng, phụ thuộc vào quy mô sự kiện.Ví dụ với sự kiện diễn ra tại kỷ Ordovic. Nó triệt tiêu 85% số lượng loài, nhưng trong đó chỉ 60% các chi và 25% các họ động vật bị tiêu diệt. Nhiều cá thể của rất nhiều họ động vật sống sót, vì thế sự sống tiếp tục như chưa từng chứng kiến sự kiện tàn khốc. Ngược lại, sự kiện tuyệt chủng Phấn Trắng – Cổ Cận đã khiến những bộ khủng long thống trị Trái Đất diệt vong. Vai vế các loài động vật sống sót thay đổi, cờ đến tay động vật có vú phất.Đó là lý do khiến sự kiện tuyệt chủng của kỷ Ordovic không để lại những hậu quả khó lường, dù tiêu diệt lượng sinh vật chỉ kém sự kiện tuyệt chủng Permi (với thiệt hại về sự sống lớn nhất lịch sử). Nó chứng kiến số lượng khổng lồ các cá thể diệt vong, nhưng quần thể sinh vật không bị tác động quá nặng nề.Hóa thạch bọ ba thùy ở Bảo tàng Tự nhiên và Khoa học đặt tại Tokyo.Nhìn chung, sự kiện tuyệt chủng đầu tiên* trong lịch sử Trái Đất vẫn khá … hiền hòa, nó không tập trung vào một nhóm sinh vật nhất định. Theo như nhà nghiên cứu Finnegan nhận định, thì mức độ chết chóc của đa số sự kiện tuyệt chủng sẽ phụ thuộc vào việc sinh vật “là dạng gì và kiếm sống như thế nào”. Ví dụ, trong sự kiện tuyệt chủng kỷ Permi, nồng độ axit cao trong nước biển đã ăn mòn lớp vỏ canxi của vô vàn sinh vật sống, tuy nhiên lại không ảnh hưởng tới những con vật không mang vỏ cứng trên thân. “Trong sự kiện Ordovic, tôi cảm thấy rằng việc sinh vật ở đâu lại quan trọng hơn hai yếu tố nêu trên”, Finnegan tiếp lời.Trong kỷ Ordovic, nhóm động vật bậc cao sống rải rác khắp Địa Cầu. Thảm họa tuyệt chủng xảy ra ở khu vực này không ảnh hưởng tới những cá thể cùng dòng dõi ở khu vực khác. Thực tế, hóa thạch của trước và sau sự kiện tuyệt chủng giống nhau đến mức nhà nghiên cứu không có kinh nghiệm sẽ lập tức nhầm lẫn.* Nhiều khả năng sự kiện tuyệt chủng kỷ Ordovic không phải sự kiện đầu tiên, ít nhất là khi tính tới lượng cá thể bị tiêu diệt. Hàng triệu năm trước khi sự sống phức tạp xuất hiện, quần thể sinh vật đơn bào có lẽ đã phải trải qua những sự kiện khắc nghiệt bậc nhất, bao gồm một giai đoạn có tên Địa Cầu Tuyết, có thể đã bọc sự sống toàn cầu dưới một lớp băng dày. Hình minh họa cho giai đoạn Địa Cầu Tuyết. Theo ScienceMagNhững hiện tượng cực đoan đang diễn ra trên Trái Đất giống những gì xảy ra trong sự kiện tuyệt chủng tồi tệ nhất lịch sử Hành tinh Xanh

Xem thêm:  Ẩn số "đau não" từ gia đình ông trùm Huawei: Các con thay nhau đổi họ, đến cuối cùng hai con gái đều không mang họ bố

Trần Tiến

Tôi là một người yêu công nghệ và đã có hơn 5 năm trong việc mày mò về máy tính. Mong rằng những chia sẻ về thông tin và thủ thuật công nghệ của tôi hữu ích đối với bạn.
Back to top button